Czytając Dragonia Magazine od pierwszego numeru, taki mój kaprys, znalazłem w akurat pierwszym numerze fajny artykuł. Autor w nim opisał najważniejsze komendy których używamy w konsoli Linuksa. Nie jest to czyste kopiuj wklej, bo znalazłem parę błędów. Tak to jest jak się człowiek spieszy, a pozatym jest to 1 numer, więc i tak wielki szasunek dla osoby która się za to zabrała. Więc do rzeczy. Zapraszam do lektury.

Tekst ten został napisany po przeczytaniu artykułu "Komendy i polecenia Linux" autorstwa Piotra Krakowiaka z numeru 1 Dragonia Magazine.

Na ten magazyn trafiłem z serwisu Osnews.pl w sumie przypadkiem. Zainteresowany bannerkiem kliknąłem w niego. Postanowiłem ściągnąć wszystkie i przeczytać sobie od początku. Taki zastrzyk wiedzy się przyda, szczególnie osobie takiej jak ja. Nie mam może wielkiego doświadczenia (jeżeli to w ogóle można nazwać jakimś doświadczeniem) w zakresie Linuksa. Lubię go, wydaje się prosty, troszkę z nim przeszedłem. Używam go w sumie już rok, dla jednych mało, dla innych dużo. Wiem że do Windowsa nie wrócę. Artykuł który zajął mnie na chwilkę był o komendach których używamy w konsoli (fajna sprawa, konsola ma ogromny potencjał). Czytając go zauważyłem parę błędów, ale to tylko dlatego że był strasznie rozbudowany, i katalogi których dotyczyły komendy były bardzo podobne. Nie przeszkodziło mi to ani trochę w jego zrozumieniu. Więc do sedna sprawy, bo już mnie to gadanie zaczyna męczyć, miało być o konsoli i poleceniach, a tu jakiś "znawca" Linuksa wywód robi.

Może jeszcze takie małe słowo wstępu, dlaczego ja mam to znać? Mam KDE/GNOME czy inne środowisko graficzne, używam Krusadera to przecież program robi to za mnie. No dobrze, macie racje. Nie należy utrudniać sobie pracy, ale posypie się wam środowisko graficzne i co? Jak czegoś będziecie szukać? Jak spróbujecie edytować jakiś plik? Należy znać podstawy, a już jesteście w stanie postawić swoje środowisko graficzne :)

Pierwszą komendą opisaną jest ls. Dzięki niej wylistujemy sobie całą zawartość katalogu (coś takiego). Ale to nie jest cały potencjał tego polecenia. Wpisując ls -a otrzymamy listę wszystkich (nawet ukrytych) plików i katalogów (który wygląda np tak). Jeżeli natomiast chcemy dostać dane w postaci listy użyjemy ls -l (otrzymując to). Możemy zastosować również filtry sortowania według daty. ls -t wyświetli nam najpierw pliki nowsze, natomiast ls -r najpierw na liście umieści pliki starsze. Możemy łączyć polecenia ze sobą, np. ls -lt. Ja używam także konstrukcji następującej ls | grep r i pokazuje mi ona wszystkie pliki które zawieraja w nazwie literę r (przykładzik).

Istnieje także taka komenda jak pwd. Dzięki niej otrzymamy dokładną ścieżkę do aktualnie otwartego katalogu. A skoro o katalogach mowa to należy wspomnieć o cd którym zmieniamy nasz aktualnie otwarty katalog. Załóżmy, że znajduję się w katalogu /home/chemikk/Pulpit/ wpisując cd .. przejdę do katalogu /home/chemikk/ (cofnie się o jeden katalog w dół), natomiast  cd ../.. znajdziemy się w /home/ (cofnie się o 2 katalogi w dół). Jeżeli natomiast wpiszemy cd mp3 to przejdziemy do /home/chemikk/Pulpit/mp3/ (katalogu mp3 znajdującego się w aktualnym katalogu), lub cd mp3/nowe jeżeli chcemy przejść do /home/chemikk/Pulpit/mp3/nowe/ (orzechodzimy do katalogu nowe w katalogu mp3 który znajduje się w aktualnie otwartym katalogu). Możemy też połączyć obie rzeczy, np. cd ../zenek przejdziemy do katalogu /home/chemikk/zenek/ (cofamy się o jeden w dół i otwieramy w nim katalog o nazwie zenek). Ale uwaga! Jeżeli wpiszemy cd /mp3 to odniesiemy się do katalogu /mp3/. Samo cd przeniesie do katalogu domowego aktualnie zalogowanego w konsoli użytkownika (możesz być aktualnie jako root zalogowany :) )

Skoro potrafimy poruszać się po systemie plików to czas na tworzenie i usuwanie katalogów. Więc do rzeczy. Komendą mkdir tworzymy katalog, ale trzeba podać jego nazwę, czyli, np. mkdir test (utworzy nam katalog test w bieżącym katalogu), a mkdir test/pierwszy (w katalogu test zostanie utworzony katalog pierwszy). Oczywiście możemy podać kilka nazw dzięki czemu utworzonych zostanie kilka katalogów, np. mkdir test1 test2. Tak jak i wcześniej możemy odnieść się do katalogu root w np. taki sposób: mkdir /xxx (teraz utworzymy katalog xxx w katalogu głównym a nie dokładnie tym który mamy otwarty). No dobrze, ale pomyliliśmy się, rzecz ludzka. I co teraz? Katalog istnieje jak go usunąć? Użyjmy komendy rmdir. Analogicznie do mkdir musimy podać jaki katalog chcemy usunąć (wcześniej podawaliśmy nazwę aby go utworzyć), np. rmdir test (usunie katalog test). Wszystkie przypadki dotyczące mkdir pasują do rmdir. Jest tylko jedno ale, katalog który usuwamy musi być pusty. Oczywiście jest to możliwe, ale o tym wspomnę przy omawianiu komendy rm.

Jak właśnie wspomniałem do kasowania plików czy folderów z zawartością można użyć rm. Zacznijmy od skasowania pliku test.txt, jak nie trudno się domyśleć komenda będzie wyglądać następująco: rm test.txt, lub dla skasowania test2.txt i text3.txt użyjemy: rm test2.txt text3.txt. Natomiast gdy chcemy usunąć katalog wpiszmy coś takiego: rm -r logs (gdzie logs jest nazwą katalogu), a otrzymamy takie coś (klik) (te 't' to są moje odpowiedzi na pytanie).

Pora teraz na przenoszenie i kopiowanie plików. Sprawa jest prosta, odpowiednio do przeniesienia użyjemy mv, a do skopiowania cp. Parametry które podajemy po komendach są takie same (najpierw plik lub katalog, a potem cel, czyli gdzie przenieść/skopiować). To taki przykładzik przenoszenia mv text1.txt ./temp/ (przenosi nam plik text1.txt do katalogu temp). Analogicznie do wcześniejszego teraz operacja kopiowania wygląda tak: cp text1.txt text2.txt (kopiujemy plik text1.txt do pliku text2.txt). Istnieje jeszcze taki fajny myk (z lekcji matematyki mi zostało :D) aby przenieść wszystkie pliki które zaczynają się na jakąś literę, lub mają w sobie daną. Do zastąpienia dowolnego ciągu znaków używamy *, np. mv f* programs (przenosi nam wszystkie pliki zaczynające się na literę f do katalogu programs).

No i zastał chmod. Jest to ostatnia komenda jaką opiszę w tym artykule (jakże on rozbudowany, i długi, ciekawe czy poprawnie i zrozumiale sformułowany, ale o tym nie teraz mi pisać :) ). Komenda ta nadaje uprawnienia plikowi lub katalogow, np. odczytu, zapisu, itp. Dokładniej i lepiej opisane chmody są TUTAJ. Przykładowo możemy wpisać chmod +x aktualizacja.sh nadając prawo do uruchamiania plikowi aktualizacja.sh.

Jeżeli jesteś ciekawy innych to zapraszam do lektury całego artykułu w 1 numerze Dragonia Magazine

Jako takie podsumowanie mogę powiedzieć, że chętnie poprawię niedociągnięcia i błędy (jeżeli są) przez co zwiększy się poziom tego wpisu. Jeżeli znajdę czas (a tak się na pewno stanie) dopiszę coś o innych komendach. Podziwiam wszystkich którzy przeczytali to całe :D